Besluit nr. 472/2014/EU van het Europees Parlement en de Raad van 16 april 2014 over het Europees Jaar voor ontwikkeling (2015)
HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 209 en artikel 210, lid 2,
Gezien het voorstel van de Europese Commissie,
Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,
Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 10 december 20131,
Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure2,
(1) Het beleid inzake ontwikkelingssamenwerking heeft als voornaamste doel de terugdringing, en, op lange termijn, de uitbanning van armoede, als bepaald in artikel 21 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (TEU) en artikel 208 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie. Het bestrijden van armoede wereldwijd helpt bijdragen tot een stabielere, vreedzamere, welvarendere en rechtvaardigere wereld, die de onderlinge afhankelijkheid van de rijkere en de armere landen weerspiegelt.
(2) Zoals verklaard in de resolutie van het Europees Parlement van 23 oktober 2012 met als titel „Een agenda voor verandering: de toekomst van het EU-ontwikkelingsbeleid”, bestaat ontwikkelingssamenwerking eveneens uit het stimuleren van menselijke ontwikkeling en de zelfontplooiing van de mens in alle opzichten, met inbegrip van de culturele dimensie.
(3) De Unie verstrekt sinds 1957 bijstand voor ontwikkelingssamenwerking en is nu wereldwijd de grootste donor van officiële ontwikkelingshulp.
(4) Met het Verdrag van Lissabon werd het ontwikkelingsbeleid stevig verankerd in het externe optreden van de Unie, ter ondersteuning van haar belang bij een stabiele en welvarende wereld. Het ontwikkelingsbeleid helpt ook andere wereldwijde uitdagingen aan te gaan en draagt bij aan de Europa 2020-strategie, die is omschreven in de mededeling van de Commissie van 3 maart 2010 met als titel „Europa 2020, een strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei”.
(5) De Unie is een voortrekker geweest bij het opstellen en toepassen van het concept van beleidssamenhang op het vlak van ontwikkeling, waarmee wordt gestreefd naar sterkere synergiën tussen niet op ontwikkelingshulp gerichte beleidsmaatregelen en ontwikkelingsdoelstellingen om ervoor te zorgen dat het beleid van de Unie de ontwikkelingsnoden van ontwikkelingslanden ondersteunt of ten minste niet in strijd is met de doelstelling van de uitbanning van armoede.
(6) In 2000 verbond de internationale gemeenschap zich ertoe om uiterlijk in 2015 concrete maatregelen te nemen om armoede te bestrijden; daartoe werden de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling (Millennium Development Goals — MDG's) vastgesteld, die ook werden aanvaard door de Unie en de lidstaten.
(7) De gemeenschappelijke verklaring van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen der lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, het Europees Parlement en de Commissie betreffende het ontwikkelingsbeleid van de Europese Unie: „De Europese consensus”3, die nog steeds de meest uitgebreide grondslag voor de ontwikkelingssamenwerking van de Unie vormt, roept de Unie op om de rol van de nieuwe lidstaten als nieuwe donoren te helpen versterken.
(8) De afgelopen jaren is de wereld ingrijpend veranderd, met onder meer grote verschuivingen in het wereldwijde economische en politieke evenwicht. Nieuwe actoren, met inbegrip van actoren uit de private sector en niet-gouvernementele organisaties, zijn op het wereldtoneel verschenen. Hoewel ontwikkelde en opkomende economieën het grootste deel van het wereldwijde bruto binnenlands product voor hun rekening nemen, vervullen die laatste nu een sleutelrol voor de totstandkoming van wereldwijde groei en hebben zij nu al een belangrijk effect op de wereldeconomie.
(9) De voortzetting van steun voor ontwikkelingssamenwerking is cruciaal in een snel veranderende wereld. Ongeveer 1,3 miljard mensen leven nog steeds van een extreem laag inkomen en de menselijke ontwikkelingsbehoeften van vele anderen zijn nog steeds niet vervuld. In de meeste delen van de wereld zijn de ongelijkheden binnen de landen toegenomen. De natuurlijke omgeving staat onder toenemende druk en de ontwikkelingslanden worden bijzonder zwaar getroffen door de gevolgen van klimaatverandering. Die uitdagingen zijn universeel en nauw met elkaar verweven en moeten door alle landen samen worden aangepakt.
(10) De besprekingen over een kader na 2015 zijn van start gegaan: voortbouwend op de mededeling van de Commissie van 13 oktober 2011 met als titel „Het EU-ontwikkelingsbeleid trefzekerder maken: een agenda voor verandering”, en de conclusies van de Raad van 14 mei 2012 over de agenda voor verandering, die al hebben geleid tot een grote heroriëntatie van het ontwikkelingsbeleid van de Unie, heeft de Commissie haar standpunten uiteengezet in de mededeling van 27 februari 2013 met als titel „Een waardig leven voor iedereen: armoede uitroeien en de wereld een duurzame toekomst geven”, en heeft de Raad in zijn conclusies van 25 juni 2013„De Overkoepelende post 2015-agenda” vastgesteld, bedoeld om de lacunes van het huidige ontwikkelingskader aan te pakken en een gezamenlijke aanpak uiteen te zetten om de problematiek rond het uitbannen van de armoede en duurzaamheid samen te brengen in een overkoepelend internationaal kader.
(11) Het jaar 2015 moet een symbolisch scharnierjaar worden, want het is het laatste jaar waarin de collectief afgesproken MDG's bereikt moeten worden en het is dus een unieke gelegenheid om de stand van zaken op te maken van de internationale afspraken. Het jaar 2015 zal ook het jaar zijn waarin belangrijke internationale beslissingen inzake het ontwikkelingskader moet worden genomen die de MDG's voor de komende decennia moeten vervangen.
(12) Het jaar 2015 is het geschikte moment om de resultaten voor te leggen van het ontwikkelingsbeleid van de Unie na de uitvoering van de beginselen die werden bepaald in de mededeling van de Commissie over een agenda voor verandering.
(13) Het jaar 2015 zal ook het jaar zijn waarin in de lidstaten eveneens belangrijke internationale evenementen plaatsvinden, zoals de universele expo „Voedsel voor de planeet — Energie voor het leven” in Milaan, die een bijzondere gelegenheid vormt om het mondiale ontwikkelingsbeleid te bespreken en voedselzekerheid en duurzame ontwikkeling ten volle onder de aandacht van het publiek te brengen.
(14) In zijn resolutie over een agenda voor verandering heeft het Europees Parlement de Commissie gevraagd om 2015 uit te roepen tot het Europees Jaar voor ontwikkeling, in de hoop dat hiermee het profiel van ontwikkelingssamenwerking wordt versterkt.
(15) Het jaar 2015 moet derhalve aangeduid worden als een Europees Jaar voor ontwikkeling („het Europees jaar”) om tijdig een gelegenheid te scheppen waarbij de oriëntatie van het huidige ontwikkelingsbeleid van de Unie algemeen bekend wordt gemaakt bij het publiek. Er is informatie nodig over de wijze waarop een Unie die openstaat voor de wereld kan bijdragen tot wereldwijde duurzaamheid. Dat houdt ook een grotere bewustwording in van onze mondiale onderlinge afhankelijkheid en moet ook aantonen dat ontwikkeling meer inhoudt dan alleen maar hulp.
(16) Voor het succes van het ontwikkelingsoptreden van de Unie is het cruciaal dat het zo veel mogelijk steun geniet bij de bevolking alsmede op politiek vlak en bewijs levert van doeltreffend en efficiënt gebruik van overheidsmiddelen om ontwikkelingsresultaten te bereiken. Het Europees jaar moet dan ook een katalysator zijn voor de bewustmaking, onder meer door een openbaar politiek debat en voorlichting over ontwikkelingssamenwerking, de activering en de uitwisseling van beste praktijken tussen lidstaten, lokale en regionale autoriteiten, het maatschappelijk middenveld, sociale partners, de private sector en internationale entiteiten en organisaties die betrokken zijn bij zaken betreffende ontwikkeling. Het moet ertoe bijdragen de politieke aandacht te concentreren en alle betrokkenen te mobiliseren om de verdere acties en initiatieven op het niveau van de Unie en de lidstaten vooruit te helpen, samen met de begunstigden van ontwikkelingsbijstand en hun vertegenwoordigers.
(17) Het Europees jaar moet aangegrepen worden om het besef te laten doordringen dat vrouwen en meisjes in diverse regio's blootstaan aan allerlei vormen van genderdiscriminatie, met name wat toegang tot onderwijs, werkgelegenheid en gezondheidszorg betreft, en aan gedwongen uithuwelijking, seksuele uitbuiting, genitale verminking en andere kwalijke praktijken.
(18) De speciale Eurobarometer 392, bekendgemaakt in oktober 2012, met als titel „Solidariteit over de hele wereld — Europeanen en ontwikkeling” liet zien dat 85 % van de burgers van de Unie duidelijk voorstander waren van het bieden van hulp aan mensen in partnerlanden. Ondanks het huidige economische klimaat zijn, volgens dat verslag, ruim zes van de tien burgers van mening dat de hulp aan mensen in partnerlanden moet worden uitgebreid. Tegelijk toont dat verslag ook een duidelijk gebrek aan kennis over de ontwikkelingssamenwerking van de Unie aan, waaruit blijkt dat betere communicatie nodig is.
(19) Efficiënte coördinatie tussen alle partners die bijdragen, op het niveau van de Unie en op nationaal, regionaal en lokaal niveau, is een grondvoorwaarde om het Europees jaar doeltreffend te maken. Lokale en regionale partners spelen in dit geval een belangrijke rol bij het promoten van het ontwikkelingsbeleid van de Unie.
(20) Uiteenlopende nationale sociaaleconomische en culturele contexten en gevoeligheden zorgen ervoor dat sommige activiteiten in het kader van het Europees jaar gedecentraliseerd tot op nationaal niveau moeten verlopen, overeenkomstig artikel 58 van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad4. De vaststelling van beleidsprioriteiten op nationaal niveau moet evenwel worden gecoördineerd met de Commissie om de samenhang te waarborgen met de strategische doelstellingen van het Europees jaar. Een nauwe samenwerking tussen de activiteiten van de Commissie en die van de lidstaten is van het grootste belang om synergiën tot stand te brengen en het Europees jaar tot een succes te maken.
(21) Naast de lidstaten, moet deelname aan activiteiten die worden gefinancierd in het kader van het Europees jaar openstaan voor kandidaat-lidstaten die onder een pretoetredingsstrategie vallen, overeenkomstig de algemene beginselen en de algemene voorwaarden voor deelname van deze landen aan programma's van de Unie, die respectievelijk in de kaderovereenkomsten en de besluiten van de Associatieraden zijn vastgesteld. Coördinatie met nationale maatregelen, in het bijzonder met nationale programma's inzake voorlichting over ontwikkelingssamenwerking en bewustmaking (Development Education and Awareness Raising — Dear), moet worden aangemoedigd. Elke lidstaat moet zelf kunnen blijven bepalen in welke mate en vorm zij bij het Europees jaar betrokken wil worden.
(22) Er moet worden toegezien op de samenhang en complementariteit met andere wetgeving en acties van de Unie, in het bijzonder met het Instrument voor ontwikkelingssamenwerking, zoals vastgesteld bij Verordening (EU) nr. 233/2014 van het Europees Parlement en de Raad5, met inbegrip van het Dear-programma, het Europees Ontwikkelingsfonds, het Europees nabuurschapsinstrument, zoals vastgesteld bij Verordening (EU) nr. 232/2014 van het Europees Parlement en de Raad6, en andere instrumenten van de Unie voor de financiering van extern optreden die relevant zijn voor het ontwikkelingsbeleid.
(23) De financiële belangen van de Unie moeten worden beschermd met evenredige maatregelen in de hele uitgavencyclus, onder meer op het gebied van de preventie, opsporing en het onderzoek van onregelmatigheden, de terugvordering van verloren gegane, ten onrechte betaalde of onjuist bestede financiële middelen, en, waar nodig, met administratieve en financiële sancties overeenkomstig Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012.
(24) Om de doeltreffendheid en efficiëntie van de activiteiten in het kader van het Europees jaar te optimaliseren, is het van belang dat een aantal voorbereidende acties wordt ondernomen in 2014.
(25) De Commissie heeft al verscheidene maatregelen genomen om het ontwikkelingsbeleid te promoten en burgers van de Unie te informeren over ontwikkelingssamenwerking. Van die bestaande maatregelen moet zo veel mogelijk gebruik worden gemaakt voor het Europees jaar.
(26) Het zijn in de eerste plaats de lidstaten die moeten zorgen voor de bewustmaking van burgers met betrekking tot ontwikkelingskwesties. Maatregelen op het niveau van de Unie moeten de op nationale, regionale en lokale niveaus genomen maatregelen aanvullen en vervolledigen, zoals nadrukkelijk is gesteld in de politieke verklaring met als titel „Communiceren over Europa in partnerschap”, die op 22 oktober 2008 is ondertekend door het Europees Parlement, de Raad en de Commissie.
(27) Daar de doelstellingen van dit besluit niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt, omdat er multilaterale partnerschappen, transnationale informatie-uitwisseling en bewustmaking en verspreiding van goede praktijken in de gehele Unie nodig zijn, maar vanwege de omvang van het Europees jaar beter op het niveau van de Unie kunnen worden verwezenlijkt, kan de Unie overeenkomstig het in artikel 5 VEU neergelegde subsidiariteitsbeginsel maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat dit besluit niet verder dan nodig is om die doelstellingen te verwezenlijken,
HEBBEN HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:
Artikel 1 - Onderwerp
Artikel 2 - Doelstellingen
De doelstellingen van het Europees jaar zijn:
- a) de burgers van de Unie informeren over de ontwikkelingssamenwerking van de Unie en de lidstaten, door de nadruk te leggen op de resultaten die de Unie, samen met de lidstaten, als mondiale speler heeft bereikt en nog zal bereiken, in overeenstemming met de meest recente besprekingen over het overkoepelende post-2015-kader;
- b) rechtstreekse betrokkenheid bij, kritisch nadenken over en actieve belangstelling voor ontwikkelingssamenwerking onder burgers van de Unie en belanghebbenden stimuleren, ook wat betreft de formulering en uitvoering van beleid; en
- c) de bekendheid met de voordelen van de ontwikkelingssamenwerking van de Unie niet alleen voor de begunstigden van de ontwikkelingsbijstand van de Unie, maar ook voor de burgers van de Unie vergroten en tot een beter begrip van beleidscoherentie ten behoeve van ontwikkeling komen alsmede tussen burgers in Europa en in ontwikkelingslanden een gevoel van gezamenlijke verantwoordelijkheid, solidariteit en opportuniteit tot stand brengen in een wereld in verandering en met een steeds sterkere onderlinge verbondenheid.
Artikel 3 - Maatregelen
De maatregelen die worden genomen om de doelstellingen van het Europees jaar te bereiken, omvatten de volgende maatregelen, die kunnen worden georganiseerd op het niveau van de Unie, en op nationaal, regionaal of lokaal niveau, zoals bepaald in de bijlage, en in partnerlanden, overeenkomstig artikel 6, lid 5:
- a) voorlichtingscampagnes om kernboodschappen uit te dragen naar het grote publiek en naar specifiekere doelgroepen, met name jongeren en andere belangrijke doelgroepen, ook via sociale media;
- b) de organisatie van conferenties, evenementen en initiatieven met alle belanghebbenden, om actieve deelname en debatten te stimuleren en op alle niveaus meer bewustwording te bewerkstelligen;
- c) concrete maatregelen in de lidstaten ter bevordering van de doelstellingen van het Europees jaar, met name door voorlichting over ontwikkelingssamenwerking, het uitwisselen van informatie en het delen van ervaringen en goede praktijken tussen nationale, regionale of lokale overheden en andere organisaties; en
- d) studies en enquêtes verrichten en de resultaten daarvan verspreiden.
Artikel 4 - Coördinatie met de lidstaten
Artikel 5 - Deelname
Artikel 6 - Coördinatie op het niveau van de Unie en uitvoering
Artikel 7 - Samenhang en complementariteit
Artikel 8 - Specifieke bepalingen over financiële en niet-financiële steun
Artikel 9 - Bescherming van de financiële belangen van de Unie
Artikel 10 - Verslaglegging en beoordeling
Artikel 11 - Inwerkingtreding
-
Nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad.
(terug) -
Standpunt van het Europees Parlement van 2 april 2014 (nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad) en besluit van de Raad van 14 april 2014.
(terug) -
PB C 46 van 24.2.2006, blz. 1.
(terug) -
Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1).
(terug) -
Verordening (EU) nr. 233/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2014 tot vaststelling van een financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking voor de periode 2014-2020 (PB L 77 van 15.3.2014, blz. 44).
(terug) -
Verordening (EU) nr. 232/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2014 tot vaststelling van een Europees nabuurschapsinstrument (PB L 77 van 15.3.2014, blz. 27).
(terug) -
Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1268/2012 van de Commissie van 29 oktober 2012 houdende uitvoeringsvoorschriften voor Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (PB L 362 van 31.12.2012, blz. 1).
(terug) -
Verordening (EU) nr. 235/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2014 tot vaststelling van een financieringsinstrument voor democratie en mensenrechten in de wereld (PB L 77 van 15.3.2014, blz. 85).
(terug) -
Verordening (EU) nr. 230/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2014 tot vaststelling van een instrument voor bijdrage aan stabiliteit en vrede (PB L 77 van 15.3.2014, blz. 1).
(terug) -
Verordening (EU) nr. 231/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2014 tot vaststelling van een instrument voor pretoetredingssteun (IPA II) (PB L 77 van 15.3.2014, blz. 11).
(terug) -
Verordening (EU) nr. 234/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2014 tot vaststelling van een partnerschapsinstrument (PB L 77 van 15.3.2014, blz. 77).
(terug) -
Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/96 van de Raad van 11 november 1996 betreffende de controles en verificaties ter plaatse die door de Commissie worden uitgevoerd ter bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen tegen fraudes en andere onregelmatigheden (PB L 292 van 15.11.1996, blz. 2).
(terug) -
Verordening (EU, Euratom) nr. 883/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 september 2013 betreffende onderzoeken door het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1073/1999 van het Europees Parlement en de Raad en Verordening (Euratom) nr. 1074/1999 van de Raad (PB L 248 van 18.9.2013, blz. 1).
(terug)